Spor ve Hukuk

FIFA, Spor Tahkim Mahkemesi’nde (CAS) taraf olduğu davaların kararlarını internet sitesinde yayınlıyor.

FIFA bu hafta CAS’ın Tuzlaspor kararını yayınladı (CAS 2023/A/9682).

Kararın konusu olan olaylar şüphe uyandırıcı.

Tuzlaspor yönetimi tüm uyarılara rağmen, göz göre göre 90.191 Avro ödemek zorunda kalmasını nasıl açıklayacak?

OLAY

CAS’ın önüne gelen uyuşmazlık, Tuzlaspor’un, ilk defa profesyonel sözleşme imzaladığı Baran Kobotan’ın amatör statüde oynadığı önceki kulüplere yetiştirme tazminatı ödeyip ödemeyeceği sorusuna dayanıyor.

Baran Kobotan ilk profesyonel sözleşmesini Tuzlaspor ile yapmış. Kobotan, Tuzlaspor’dan önce üç Fransız kulübünde (U.S. Thionville Lusitanos, C.S. Orne Amneville, Arnouville F.A.S.) amatör futbolcu sıfatıyla oynamış.

FIFA mevzuatı gereği, futbolcu ile ilk profesyonel sözleşmeyi imzalayan Tuzlaspor’un üç Fransız kulübüne yetiştirme tazminatı (training compensation) ödemesi gerekiyordu.

Üç Fransız kulübü, Tuzlaspor’dan yetiştirme tazminatı istemediklerine, bu haklardan feragat ettiklerine dair bir belge imzalamış.

Futbolcunun Tuzlaspor’a transferinin gerçekleşmesi için Türkiye Futbol Federasyonu ve Fransa Futbol Federasyonu yüklemeleri gereken belgeleri sisteme yüklemiş ancak Tuzlaspor sürece müdahil olmamış. Kulüp belgeleri sisteme yüklememiş.

FIFA, Tuzlaspor’a uyarı mesajı göndermiş ve Tuzlaspor’un yetiştirme tazminatının ödenmesi ile ilgili belgeleri, tazminat talebinden feragat var ise ilgili feragatnameyi sisteme yüklemesi gerektiğini hatırlatmış ve Tuzlaspor’a 6 Mart 2023 tarihine kadar süre vermiş.

Tuzlaspor kendisine tanınan mehil içinde belgeleri sisteme girmemiş.

Tuzlaspor, Fransız kulüplerinden aldığı feragatnameyi sisteme yüklemeyince, FIFA Genel Sekreterliği Tuzlaspor’un üç Fransız kulübüne yetiştirme tazminatı ödemesine karar vermiş.

FIFA’nın kararı Tuzlaspor’a tebliğ edildiğinde Tuzlaspor “elinde olmayan sebeplerle belgeleri sisteme yükleyemediğini” iddia edip itiraz sürecinin başlatılmasını talep etmiş.

FIFA, mevzuat gereği, Genel Sekreterliğin kararının kesin olduğunu, bu karara karşı CAS’a başvurulabileceğini açıklamış.

Tuzlaspor, FIFA’nın kararına karşı CAS’a başvurmuş.

CAS ÖNÜNDEKİ İDDİALAR

Tuzlaspor, CAS başvurusunda,

– 6 Şubat 2023 tarihinde Türkiye’de büyük bir deprem olduğunu, deprem sonrası 3 ay boyunca olağanüstü hal ilan edildiğini,

– Futbol karşılaşmalarının Mart 2023’e kadar durdurulduğunu,

– Olağanüstü hal nedeniyle kulüplerin büyük zorluklar yaşadığını ve depremden olumsuz etkilendiğini,

– Deprem gibi öngörülemez ve olağanüstü durum nedeniyle kulübün TMS yükümlülüklerini yerine getiremediğini

savunmuş.

Tuzlaspor, daha da ileri gidip duygu sömürüsü yapmış ve FIFA’nın deprem gibi olağanüstü bir durumu gözardı ederek insanlık dışı tavır sergilediğini iddia etmiş.

CAS HAKEMİNİN DEĞERLENDİRMELERİ

FIFA’nın savunmasını yazmayacağım. CAS hakeminin değerlendirmesini paylaşacağım.

CAS hakemi, Tuzlaspor’un iddialarını iki açıdan değerlendirmiş.

1) CAS hakemi,

– 6 Şubat’ta gerçekleşen depremin İstanbul’un 1000 kilometre uzağında meydana geldiğini,

– FIFA Konseyi’nin 6 Şubat depremini mücbir sebep olarak değerlendiren bir karar almadığını,

– İsviçre hukuku uyarınca, Tuzlaspor’un deprem nedeniyle belge yükleme borcunu ifa etmesini imkansız kılan objektif bir sebep olduğunu; 6 Şubat depremi ile belge yükleme borcunun yerine getirilmemesi arasında uygun illiyet bağı olduğunu; Türk hükümetinin aldığı olağanüstü hal kararının Tuzlaspor’u doğrudan ve somut şekilde etkilediğini; Tuzlaspor’un depremden ne kadar süre ve hangi kapsamda etkilendiğini ispatlaması gerektiğini ama Tuzlaspor’un bunların hiçbirini ispatlayamadığını

Değerlendirmiş.

2) CAS hakemi, Tuzlaspor’un CAS’a başvuru yapmakla, mevzuatta öngörülen belge sunma yükümlülüğünü yerine  imkanı elde edip edemeyeceğini tartışmış.

CAS hakemi,

– Mevzuatta öngörülen sürenin kesin olduğunu,

– İlgili süre içinde kusura dayalı olarak hareketsiz kalan, belgeleri yüklemeyen kusurlu kulüplerin CAS’a başvurarak hak elde edemeyeceğini, aksi halde bu durumun kusurlu kulüpler açısından hakkın kötüye kullanılması teşkil edeceğini

belirtmiş.

CAS hakemi

– TMS’in etkili ve güvenilir olması gerektiğini,

– Kusurlu kulüplerin CAS’a başvurarak süreci uzatmaları halinde TMS sisteminin zarar göreceğini, pahalı ve uzun CAS sürecinde ödemelerde gecikme meydana geleceğini, ihmalkar kulüplerin yetiştirici kulüplere zarar vereceğini, birçok yetiştirici kulübün pahalı tahkim sürecinde mağdur olacağını ve bu kulüplerin uyuşmazlığın uzamaması için hak ettikleri bedelin altında bedeller için anlaşarak zarara göreceğini

Tespit etmiş.

3) CAS hakemi, Tuzlaspor’un durumunu ayrıca değerlendirmiş.

CAS hakemi, 3 kulübün verdiği feragatnamenin 20 Ocak tarihinde Tuzlaspor’un eline geçtiğini, o dönemde Tuzlaspor’un birçok kez sisteme belgeler yüklediğini ancak feragatnameyi sisteme yüklemediğini tespit etmiş.

CAS hakemi ayrıca somut uyuşmazlıkla ilgili olarak, FIFA’nın Tuzlaspor’u yazılı şekilde uyardığını ve Tuzlaspor’a süre verdiğini ortaya koymuş. CAS hakemi, Tuzlaspor’un sistemi iyi bildiğini, sık sık kullandığını ve hatta 6 Şubat depreminden sonra 13 Şubat ila 6 Mayıs tarihleri arasında sisteme birçok belge yüklediğini belirtmiş.

CAS hakemi, Tuzlaspor’un bir başka ihmalini de hatırlatmış. CAS hakemi, Tuzlaspor’un sadece yetiştirme tazminatı miktarına itiraz edebileceğini ancak kulübün bu konuda bir itirazı olmadığını, bu sebeple yetiştirme tazminatı miktarının değerlendirilemeyeceğini açıklamış.

Sonuç olarak, CAS hakemi, Tuzlaspor’un başvurusunu reddetmiş ve tahkim masraflarını Tuzlaspor’a yüklemiş.

TUZLASPOR NE YAPMAYA ÇALIŞTI?

CAS kararını okuyunca, Baran Kobotan’ın Tuzlaspor’a transferinde şüpheli davranışlar sergilendiği anlaşılıyor.

– Kulüp, diğer transferlerde sisteme belge girişi yaparken, neden Kobotan’ın transferinde üç Fransız kulübünün feragatnamesi sisteme yüklenmedi?

– FIFA, Tuzlaspor’u uyarmış ve kulübe süre vermiş. Neden Tuzlaspor bu uyarıya rağmen belgeyi yüklemedi?

– O dönemde Tuzlaspor’un sistem yetkilisi kimdi?

– Kulüp yönetimi, FIFA’nın uyarısından haberdar mıydı? Kulüp yönetimi, FIFA’nın uyarısına rağmen belgenin yüklenmediğini biliyor muydu?

– Belgenin yüklenmemesinden sistem yetkilisi mi sorumluydu yoksa kulüp yöneticileri mi belgenin yüklenmemesi talimatını verdi?

TUZLASPOR’UN ÇALIŞANLARI ÖLDÜ MÜ?

CAS kararıyla ilgisiz olacak ama bir konuyu merak ediyorum.

6 Şubat depreminde Tuzlaspor’un çalışanları öldüler mi?

Tuzlaspor’un avukatı, 12 Mayıs 2023 tarihinde FIFA’ya gönderdiği e-postada “kulübün birçok çalışanının depremde hayatlarını kaybettiğini” bildirmiş (CAS kararı par. 71).

Bu iddia doğru mu?

Doğru ise, Allah rahmet eylesin.

İddia gerçeğe aykırı ise, o avukatın ahlakı, meslek ahlakı hakkında ne diyebilirim bilemiyorum.