Spor ve Hukuk

İsviçre Federal Mahkemesi (İFM), Spor Tahkim Mahkemesi’nin (Court of Arbitration for Sport – CAS) FIFA DRC’nin yetkisini kabul eden kararını iptal etti.

İFM, tarafların açıkça devlet mahkemesinin yetkili olacağını öngörmeleri, halinde, FIFA DRC ve CAS’ın yetkili olamayacağını kabul etti.

Karar için bkz. 4A_92/2025.

OLAY

Macaristan merkezli profesyonel futbol kulübü FC A., 2020 yılında profesyonel futbolcu B. ile 30 Haziran 2023’e kadar geçerli bir sözleşme imzalamış. Sözleşmenin 49. maddesinde tarafların uyuşmazlıklarını öncelikle dostane şekilde çözmeye çalışacakları, bu mümkün olmazsa bazı durumlarda Macaristan Futbol Federasyonu (MLSZ) veya FIFA’ya, iş uyuşmazlıklarında ise Macaristan’daki İş Mahkemesi’ne başvurabilecekleri öngörülüyormuş.

2022 yazında kulüp ile oyuncu arasında anlaşmazlık çıkmış. Kulüp, oyuncuyu ikinci lige göndermek istemiş; oyuncu ise sözleşmesini haklı nedenle derhal feshetmiş. Oyuncu, FIFA Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’na (DRC) başvurarak ödenmeyen maaş ve tazminat talebinde bulunmuş. FIFA DRC, Ocak 2023’te kulübü yaklaşık 47,5 milyon Macar forinti (HUF) tazminata mahkûm etmiş.

Kulüp bu karara itiraz ederek Spor Tahkim Mahkemesi’ne CAS’a başvurmuş. Kulüp, Macaristan iş mahkemesinin münhasır yetkili olduğunu, bu nedenle FIFA DRC’nin yetkisiz olduğunu savunmuş. Ancak CAS, 15 Ocak 2025 tarihli kararında FIFA’nın yetkili olduğuna hükmetmiş ve oyuncunun sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini tespit ederek kulübü yaklaşık 43,8 milyon HUF tazminat ödemeye mahkûm etmiş.

Bunun üzerine kulüp, CAS kararının iptali için İsviçre Federal Mahkemesi’ne başvurmuş.

İSVİÇRE FEDERAL MAHKEMESİ’NİN KARARI

İsviçre Federal Mahkemesi (İFM), kulüp ile futbolcu arasındaki sözleşmenin 49’uncu maddesinde öngörülen, “uyuşmazlıkların çözümü” ile ilgili düzenlemeyi yorumlamış.

İFM, tahkim anlaşmasının dar yorumlanması gerektiğine işaret etmiş. İFM, tahkim anlaşmalarının devlet yargısına göre istisnai bir yol olduğunu, bu nedenle tahkim anlaşmalarının (tahkim şartının) dar yorum ilkesine tabi olduğunu vurgulamış. İFM, “tarafların devlet yargısının yetkisini bertaraf etme iradesinin ancak açık ve kesin bir şekilde ortaya konmuşsa kabul edilebileceği”, “tarafların açık ve kesin iradesi olmaksızın, devlet mahkemelerinin yetkisinin bertaraf edilemeyeceği” yönündeki yerleşik içtihadını bu kararda da teyit etmiş.

İFM, taraflar arasındaki sözleşmenin 49’uncu maddesinde “iş uyuşmazlıklarında Macaristan iş mahkemelerinin yetkisinde olduğunun” açıkça öngörüldüğünü, tarafların iş uyuşmazlıkları için Macaristan iş mahkemelerini yetkili kıldıklarını tespit etmiş. İFM, sözleşmedeki ifadenin FIFA DRC veya CAS’a başvuruyu açıkça dışladığını benimsemiş.

İFM, CAS’ın sözleşmeyi yanlış yorumladığını, dar yorumlanması gereken tahkim düzenlemesini geniş yorumlayarak hatalı davrandığını belirtmiş.

KARARIN ÖNEMİ

Bu iptal kararı spor hukuku ve tahkim hukuku açısından ders niteliğinde.

İFM’nin iptal kararı iş uyuşmazlıklarında tahkim sözleşmesinin geçerliliği, tahkim sözleşmelerinin yorumu, FIFA düzenlemelerinin ulusal hukuk karşısındaki yeri hakkında önemli tespitler içeriyor.

Bu karar, ulusal hukuk ile FIFA/CAS tahkim mekanizmaları arasındaki yetki çatışmasını gündeme getirmektedir. İsviçre Federal Mahkemesi, tarafların iradesinin öncelikli olduğunu, FIFA normlarının ulusal mahkemelerin açıkça kabul edilmiş yetkisini ortadan kaldırmayacağını vurgulamıştır.

İFM’nin iptal kararı İsviçre tahkim hukukunda tahkim anlaşmasının dar yorumu ilkesinin spor uyuşmazlıklarında da kesin biçimde uygulandığını göstermektedir. Özellikle iş hukukuna ilişkin uyuşmazlıklarda, devlet yargısının devre dışı bırakılmasının kolayca kabul edilmeyeceği ortaya konmuştur.

UYGULAMADAKİ ETKİLER

Kulüpler ve oyuncular FIFA DRC ve CAS’ı yetkili kılmak istiyorlarsa, tahkim sözleşmesini veya transfer sözleşmesindeki tahkim şartını açık, tereddüde yer bırakmayacak şekilde kaleme almalılar.

Tahkim sözleşmesindeki, tahkim şartındaki belirsiz hükümler, FIFA/CAS kararlarının İsviçre Federal Mahkeme tarafından iptal edilmesine yol açabilir.