Spor ve Hukuk

Dün güreşçi Rıza Kayaalp’in “lisansım askıya alındı” temalı kamuoyu açıklaması medyada yer buldu.

Rıza Kayaalp,

– Uzun süredir devam eden şiddetli kulak çınlaması, baş dönmesi ve baş ağrısı şikayetlerinin son dönemde artması nedeniyle acil müdahale edildiğini,

– Tedavi sürecinde yazılan reçeteyi spor hekimine yazılı ve sözlü şekilde danışarak tedavi sürecine başladığını,

– Tedavi sürecinde yanlış tedavi uygulanması sonucunda Dünya Güreş Birliği (UWW) yetkilileri tarafından spor müsabakalarına katılmasının tedbiren geçici olarak askıya alındığını

Açıkladı.

Rıza Kayaalp doping ihlali yaptığını ‘doping’ demeden beyan etmiş.

Rıza Kayaalp’in açıklamasını farklı bir gözle tekrar yazalım.

Trimetazidine Belası

Öncelikle, Rıza Kayaalp’in numunesinde hangi yasaklı maddenin bulunduğunu ortaya koyalım.

Uluslararası Test Ajansı’nın (International Testing Agency) sitesinde, Rıza Kayaalp’in numunesinde Trimetazidine bulunduğu belirtilmiş.

Trimetazidine, Dünya Dopingle Mücadele Ajansı’nın (WADA) Yasaklılar Listesi’nde ‘Metabolik Modülatörler’ içinde yer alıyor. Trimetazidine’nin yarışma içi ve yarışma dışı kullanımı yasak.

Demek ki Rıza Kayaalp’e acil müdahale yapıldığında veya müdahale sonrası tedavi sürecinde Kayaalp’e Trimetazidine içeren ilaç verildi.

Anlaşılan, acil müdahale sonrası ve tedaviden başlamadan önce Tedavi Amaçlı Kullanım İstinası (TAKİ) başvurusu yapılmadı ya da TAKİ başvuru formunda Trimetazidine yazılmadı. TAKİ başvurusunun yapılmadığına ihtimal veremiyorum (TAKİ ile açıklamalar için WADA ve Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonu’nun sitelerindeki özel sayfaları okuyabilirsiniz).

TAKİ formunun sporcu ve doktoru tarafından birlikte doldurulması gerektiği dikkate alınırsa, sadece doktorun yanlış yönlendirme yapması, doktorun yanlış tedavi uygulaması sporcuyu sorumluluktan kurtarmaz. Sporcu, vücuduna giren maddeden sorumlu olduğu gibi, TAKİ formunun düzgün doldurulmasından da sorumludur.

İlaçların içinde yer alan maddelerin yasaklı olup olmadığını belirten Türk ve yabancı uygulamalar var. Kayaalp’in bu uygulamalara bakması, prospektüste yazılı maddelerin WADA Yasaklılar Listesi’nde bulunup bulunmadığını tespit etmesi gerekiyordu. Avrupa ve Dünya şampiyonu sıfatını haiz, başarıları ile rekorlar kırmış bir profesyonel sporcunun her türlü özeni göstermesi beklenir.

KAYAALP’E NE OLACAK?

Rıza Kayaalp’in kamuoyu açıklaması, tek başına Kayaalp’in başını yiyecek türden itiraflar içeriyor. Umarım Kayaalp ilgili kurullara farklı savunma verir.

1 Temmuz 2024 tarihinde, Rıza Kayaalp hakkında tedbir kararı verilmiş.

Yargılama sürecinin Paris Oyunları’ndan önce sona ermesi zor. Büyük ihtimalle, Kayaalp Paris Olimpiyatları’na katılamayacak.

Mucize olur da, Kayaalp ile ilgili karar Paris Oyunları’ndan önce verilirse, bu kararın Kayaalp’in hayrına olması ihtimali çok düşük.

CAS kararlarına baktığımızda, numunesinde Trimetazidine bulunan sporculara genelde 4 yıl hak mahrumiyeti cezası veriliyor. Federasyonla anlaşan sporcular için cezanın 6 ay süreli olduğunu görüyoruz.

Aşağıda Trimetazidine sebebiyle ceza alan bazı sporcuları ve onlarla ilgili CAS kararlarını paylaşıyorum:

• Kamila Valieva (Artistik patinaj – 4 yıl)
• Vasiliy Kopeykin (Atletizm – 4 yıl)
• Sergey Fedorovtsev (Kürek – 4 yıl)
• Madisyn Cox (Yüzme – Anlaşma ile 6 ay)
• Elena Danilova (Triatlon – 4 yıl)
• Jakub Świerczok (Anlaşma ile 6 ay)

Dünya Güreş Birliği içinde garip ilişkiler etkili olmaz ise, Rıza Kayaalp’e bir süre için veda edeceğiz.

Olur ya, Dünya Güreş Birliği Rıza Kayaalp’e ceza vermez ise, Uluslararası Olimpiyat Komitesi ve WADA bu karara itiraz edecek ve Kayaalp hakkında tedbir uygulanmasını isteyecek. Bu ihtimalde de Kayaalp’in Paris’e gitmesi zor.

Türk sporu ve spor hukuku açısından büyük önemi haiz bu dosyayı merakla takip edeceğim.