Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonu (TDMK), iki gün önce (1 Nisan) Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonu internet sayfasında yer alan “Ulusal ve Uluslararası Sporcu Tanımları bölümünde değişiklik yapıldığını Twitter ve Instagram hesaplarında duyurdu.
Çok ilginçtir, söz konusu duyuru TDMK’nın internet sitesinde yayınlanmadı. TDMK’nın sosyal medya hesaplarını takip etmeyenler TDMK’nın sitesini ziyaret ettiklerinde sporcu tanımlarının değiştirildiğini öğrenemeyecekler.
TANIM DEĞİŞİKLİKLERİ HUKUKA UYGUN DEĞİL
TDMK bu tanımların neden ve nasıl değiştirildiğini açıklamadı.
2022 yılında sporcu tanımının Türkiye Dopingle Mücadele Talimatı‘nın (TDMT) 1.4 maddesine göre belirlendiğini iddia etmişlerdi.
2022 değişiklikleri ile ilgili yazımda, TDMT’de 1.4 maddesinin bulunmadığını açıklamıştım.
TDMK 2024 yılı değişikliklerinin gerekçesini hukuki temele dayandıramaz. Zira bu değişiklikler hukuka uygun değil.
Yeni tanım metninin hemen başında “Türkiye Dopingle Mücadele Talimatı gereği” ifadesi kullanılmış olsa da, TDMT’nin hangi düzenlemesine dayanıldığı açıklanmıyor.
TDMT’de ulusal sporcu tanımı, TDMT’nin 2’nci maddesinde düzenleniyor.
Bu tanıma göre,
a. Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonunun Kayıtlı Doping Kontrol Havuzunda bulunan Sporcular,
b. Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonunun Ulusal Doping Kontrol Havuzunda bulunan Sporcular,
c. Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonu tarafından her yıl belirlenen ve resmi internet sitesinde (http://www.tdmk.org.tr/ulusal-ve-uluslararasi-sporcu-tanimlari/) ilan edilen spor dalları ve branşlarına ait müsabakalara katılacak sporcular
ulusal sporcu olarak kabul ediliyorlar.
TDMK’nın iki gün önce duyurduğu listede “ulusal sporcu” olarak tanımlanan kişiler, TDMK’da öngörülen kişilerden farklı.
TDMK “Kayıtlı Doping Kontrol Havuzunda”bulunan Sporcular ile belirli spor dallarında 16 yaş ve üzeri; TDMK tarafından belirlenen kategorilerdeki Ulusal Şampiyonalara katılan Sporcular, Milli takım kadrosunda bulunan veya kamplarına katılan sporcular, Türkiye Olimpiyat Hazırlık Merkezlerine kayıtlı sporcuların Ulusal Düzeyde Sporcu olarak kabul edileceğini” düzenliyor.
TDMT’de Ulusal Doping Kontrol Havuzunda yer alan sporcuların da ulusal sporcu olarak kabul edileceği öngörülüyor ancak bu TDMK’nın 2024 listesinde ulusal doping kontrol havuzunda yer alan sporcular kapsam dışında bırakılmış.
Neden Ulusal Doping Kontrol Havuzunda yer alan sporcular “ulusal düzeyde sporcu” olarak kabul edilmiyor? Neden TDMT’ye açıkça aykırı bir tanım uyduruldu?
KAPSAM HEM DARALTILMIŞ HEM DE GENİŞLETİLMİŞ
TDMK, Talimattaki sporcu tanımını bazı sporcular açısından daraltmış; birçok sporcu açısından ise genişletmiş.
1) TDMK, listelediği spor dallarında 16 yaş ve üzeri sporcuların ulusal düzeyde sporcu olarak kabul edileceğini açıklamış.
Bu yaş sınırının gerekçesi nedir? Neden 16 yaşından küçük sporcular ulusal düzeyde sporcu olarak kabul edilmiyor?
16 yaşından küçük sporcular da Gençler ve hatta Büyükler kategorilerinde mücadele ediyorlar. Milli takımda görev alıyorlar. Bunların da doping testlerine tabi olmaları, TAKİ’den faydalanabilmeleri gerekiyor.
Özellikle buz pateni ve cimnastik dallarında 16 yaşından küçük sporcuların Avrupa, Dünya şampiyonaları ve Olimpiyat Oyunları’nda büyük başarılar kazandıklarınıa şahit oluyoruz. Bu sporcular arasında doping ihlallerinden ötürü ceza alan sporcular var.
Örneğin Rus buz patenci Kamila Valieva’nın 15 yaşında doping ihlali yaptığı tespit edildi (CAS’ın gerekçeli kararı için tıklayın).
Çok ilginçtir. TDMK’nın listesinde buz pateni yok. Bu konuyu aşağıda ayrıca irdeleyeceğim.
TDMK, sporun gerçeklerinden kopuk, garip bir mantıkla 16 yaşından küçük sporcuları kapsam dışında bırakmış.
2) TDMK, tek başına belirlediği kategorilerdeki Ulusal Şampiyonalara katılan sporcuların, Milli takım kadrosunda bulunan veya kamplarına katılan sporcuların, Türkiye Olimpiyat Hazırlık Merkezlerine kayıtlı sporcuların Ulusal Düzeyde Sporcu olarak kabul edileceğini duyurmuş.
Bu liste çok geniş ve TDMT’ye aykırı.
TDMT’de havuzlara kayıtlı ve müsabakalara katılan sporcuların ulusal düzeyde sporcu olacağı öngörülüyor. Neden TDMK milli takım kadrosunda bulunan veya kamplarına katılan, Türkiye Olimpiyat Hazırlık Merkezlerine kayıtlı sporcuları ayrıca yazmaya gerek gördü? Bu sporcular Ulusal Doping Kontrol Havuzu’nda yer almıyorlar mı? Bu sporcular TDMK’nın belirlediği müsabakalara katılmıyorlar mı?
Bazı sporcular Ulusal Doping Kontrol Havuzu’nda yer almıyor ve TDMK’nın belirlediği kategorilerdeki (özellikle Büyükler) müsabakalara katılmıyorlarsa, o sporcular ulusal düzeyde sporcu kabul edilecekler mi?
Türkiye Olimpiyat Hazırlık Merkezleri’nde çalışan ve ancak Büyükler kategorisindeki müsabakalara katılan sporcular Ulusal Doping Kontrol Havuzu’na dahil edildiler mi?
Aksini soralım: Ulusal Doping Kontrol Havuzu’nda yer almayıp Türkiye Olimpiyat Hazırlık Merkezleri’nde çalışan sporcular var mı?
Neden TDMK, TDMT’de yer bulmayan kriterler uydurdu?
KATEGORİLER EKSİK
TDMK, bazı kategorilerde ulusal şampiyonalara katılan sporcuları ulusal düzeyde sporcu olarak kabul ediyor.
TDMK’nın belirlediği liste eksik.
Aşağıda önce TDMK’nın listesini paylaşacağım, ardından listeyi değerlendireceğim.
| Spor-Dalı | Yarışma Seviyesi |
| Atıcılık – Tümü | Büyükler Türkiye Şampiyonası ve ulusal kupa müsabakalarına katılan sporcular |
| Atletizm-Atmalar | Gençler veya Büyükler Türkiye Şampiyonası, Süper Lig ve ulusal kupa müsabakalarına katılan sporcular |
| Atletizm-Atlamalar | Gençler veya Büyükler Türkiye Şampiyonası, Süper Lig ve ulusal kupa müsabakalarına katılan sporcular |
| Atletizm-Sprint 400m ve altı | Gençler veya Büyükler Türkiye Şampiyonası, Süper Lig ve ulusal kupa müsabakalarına katılan sporcular |
| Atletizm-Orta Mesafe 800-1500m | Gençler veya Büyükler Türkiye Şampiyonası, Süper Lig ve ulusal kupa müsabakalarına katılan sporcular |
| Atletizm-Uzun Mesafe 3000m ve üstü | Gençler veya Büyükler Türkiye Şampiyonası, Süper Lig, Kros Ligi, Yürüyüş Ligi, Yarı Maraton Ligi/Şampiyonası ve Maraton Ligi/Şampiyonası ve ulusal kupa müsabakalarına katılan sporcular |
| Basketbol | Kadınlar ve Erkekler Süper Lig ve 1. Lig müsabakalarına katılan sporcular |
| Bisiklet-Yol | Gençler veya Büyükler Türkiye Şampiyonası ve ulusal kupa müsabakalarına katılan sporcular |
| Boks | Büyükler Türkiye Şampiyonasına katılan sporcular |
| Cimnastik | Büyükler Türkiye Şampiyonasına katılan sporcular |
| Eskrim-Tümü | Büyükler Türkiye Şampiyonasına katılan sporcular |
| Futbol | Süper Lig ve TFF 1. Lig ve 2. Lig ve ulusal kupa müsabakalarına katılan sporcular |
| Güreş-Greko-romen | Gençler veya Büyükler Türkiye Şampiyonası, Süper Lig ve 1. Lig müsabakalarına katılan sporcular |
| Güreş-Serbest Stil | Gençler veya Büyükler Türkiye Şampiyonası, Süper Lig ve 1. Lig müsabakalarına katılan sporcular |
| Güreş-Kadınlar Serbest Stil | Gençler veya Büyükler Türkiye Şampiyonası, Süper Lig ve 1. Lig müsabakalarına katılan sporcular |
| Halter | Gençler veya Büyükler Türkiye Şampiyonasına katılan sporcular |
| Hentbol | Erkekler Süper Lig ve Kadınlar Süper Lig müsabakalarına katılan sporcular |
| Judo | Büyükler Türkiye Şampiyonasına katılan sporcular |
| Kano-Kayak-Tümü | Büyükler Türkiye Şampiyonasına katılan sporcular |
| Karate | Büyükler Türkiye Şampiyonasına katılan sporcular |
| Kayak | Türkiye Şampiyonasına katılan sporcular |
| Kürek | Büyükler Türkiye Şampiyonasına katılan sporcular |
| Masa Tenisi | Türkiye Şampiyonası ve Süper Lig müsabakalarına katılan sporcular |
| Modern Pentatlon | Büyükler Türkiye Şampiyonasına katılan sporcular |
| Okçuluk | Büyükler Türkiye Şampiyonası ve ulusal kupa müsabakalarına katılan sporcular |
| Taekwondo-Sparring | Büyükler Türkiye Şampiyonasına katılan sporcular |
| Taekwondo-Poomsae | Büyükler Türkiye Şampiyonasına katılan sporcular |
| Tenis | Türkiye Şampiyonası ve Lig müsabakalarına katılan sporcular |
| Voleybol | Efeler Ligi ve Sultanlar Ligi ve 1. Lig müsabakalarına katılan sporcular |
| Yelken Tümü | Yelken Ligi müsabakalarına katılan sporcular |
| Yüzme-Yüzme Sprint 100m ve altı | Gençler veya Büyükler Türkiye Şampiyonası ve milli takım seçme müsabakalarına katılan sporcular |
| Yüzme Orta Mesafe 200-400m | Gençler veya Büyükler Türkiye Şampiyonası ve milli takım seçme müsabakalarına katılan sporcular |
| Yüzme-Uzun Mesafe 800m ve üstü | Gençler veya Büyükler Türkiye Şampiyonası ve milli takım seçme müsabakalarına katılan sporcular |
KRİTERLER NEDİR?
TDMK, bu listeyi hangi kriterlere göre belirledi?
TDMK listeyi belirlerken Gençlik ve Spor Bakanlığı, Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi, Türkiye Milli Paralimpik Komitesi ve spor federasyonlarından görüş aldı mı?
Spor federasyonları, branşlarını ve müsabaka formatını kendileri mi belirledi?
ENGELLİ SPORLAR BRANŞLARI NEREDE?
TDMK’nın hazırladığı listede paralimpik ve engelli spor dalları yer almıyor.
Neden engelli sporcular ulusal düzeyde sporcu kabul edilmiyor?
Bugüne kadar bu sporculara Türkiye’de doping testleri yapılmadı mı? Bu sporcular arasında TAKİ başvurusu yapan olmadı mı? Bunu talep eden olmadı mı?
SADECE BÜYÜKLER YARIŞMALARI LİSTEDE
Birkaç istisna dışında, listede sadece büyükler yarışmaları, turnuvaları yer alıyor.
Bazı spor dallarında Gençler kategorisindeki Türkiye Şampiyonaları da listeye alınmış.
Neden sadece Büyükler kategorisi temel alındı?
Alt yaş kategorilerinde doping testleri yapılmamasının gerekçesi nedir?
BİRÇOK SPOR DALI, SPOR BRANŞI KAPSAM DIŞINDA BIRAKILMIŞ
Neden bazı spor dalları listede yok?
Badminton, bedensel/işitsel/zihinsel engelliler dalları, beyzbol, bilardo, bilek güreşi, binicilik, bocce, bowling, briç, buz hokeyi, buz pateni, dans sporları, dart, e-spor, fitness, geleneksel güreşler (yağlı güreş, aba güreşi, karakucak güreşi, şalvar güreşi, kuşak güreşi), geleneksel spor dalları (atlı cirit, atlı okçuluk, kızak – atlı kızak, rahvan binicilik), geleneksel türk okçuluk, geleneksel atlı spor dalları, golf, hava sporları, hokey, kaykay, kızak, kick boks, korfbol, korumalı futbol (amerikan futbolu), curling (körling), korfbol, kriket, kung fu, kuraş, motosiklet, muaythai, okul sporları, otomobil sporları, paletli yüzme, rafting, ragbi, satranç, serbest dalış, softbol, squash, sualtı sporları, sualtı hokeyi, sualtı ragbisi, sutopu, triatlon, üniversite sporları, vücut geliştirme ve wushu dalları listede yer almıyor.
BAZI FEDERASYONLARIN BAZI BRANŞLARI KAPSAM DIŞINDA TUTULMUŞ
Bisiklet dalında sadece yol yarışları listeye alınmış. Oysa bu spor dalında dağ yarışları da yapılıyor. Konya’da velodromun açılması ile birlikte, velodromda da yarışmalar düzenlenecek.
Futbolda Süper Lig ve TFF 1. Lig ve 2. Lig ve ulusal kupa müsabakalarına katılan sporcular listeye alınmış. Neden sadece erkekler ligleri listede? Kadın futbol liglerinin liste dışında tutulmasının gerekçesi nedir? Erkek liglerinde 3. Lig’in listeye alınmamasının gerekçesi nedir?
Yelken dalında sadece Yelken Ligi listeye alınmış. Oysa Türkiye Yelken Federasyonu bünyesinde Yat Şampiyonası, Yat Ligi düzenleniyor. Ayrıca rüzgar sörfü, uçurtma sörfü, Techno 293, IQ Foil, optimist, formula kite gibi dallarda müsabakalar düzenleniyor. Bunların hiçbiri listede yer almıyor.
Listedeki diğer spor dalları hakkında pek bilgim yok. Bu sebeple o spor dalları ile ilgili kararın doğru veya yanlış, listenin eksik ya da tam olup olmadığı konusunda yorum yapamayacağım. O spor dalları ile ilgilenenler beni bilgilendirirse sevinirim.
***
Maalesef Türkiye Dopingle Mücadele Talimatı eksik, yanlış tercüme edildiği ve Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonu kendi mevzuatına saygı göstermediği için sık sık hukuka aykırı karar ve uygulamalara şahit oluyoruz.
Örneğin geçen sene başpehlivan unvanı geri alınan yağlı güreşçi Cengizhan Şimşek, TDMK’nın ulusal düzeyde sporcu listesinde yer almıyor. Cengizhan Şimşek’e nasıl ceza verilebildi?
Keşke doping hukuku ciddiye alınsa ve kapsamlı şekilde tartışılsa!
Gençlik ve Spor Bakanlığı ile TDMK denetime tabi olmadan iş görmeye çalışıyor.
Spor bilimleri dernekleri, Türkiye Barolar Birliği ile baroların spor hukuku merkezleri/komisyonları doping konusuna eğilmeli!
Spor ve Hukuk 
Yorumunuzu Paylaşın