Anayasa Mahkemesi’nin E-Biletle İlgili Kararı Yayınlandı

Anayasa Mahkemesi’nin elektronik biletle ilgili 2/11/2015 Tarihli ve E: 2014/196, K: 2015/103 Sayılı Kararı, 16 Aralık 2015 Tarihli ve 29564 Sayılı Resmî Gazete‘de yayımlandı.

Anayasa Mahkemesi, kararla ilgili basın duyurusu yayınladı: http://goo.gl/jQEl5I

Anayasa Mahkemesi itirazın önemli bölümünü oyçokluğu ile reddetti.

Mahkeme sadece Kanun’un 5’inci maddesinin 11’inci fıkrasının “c” bendindeki iki cümleyi iptal etti:

  • Elektronik kart bilgilerinin kulüpler adına reklam ve pazarlamasında ilgili federasyonlar yetkilidir.
  • Federasyonlar bu fıkra kapsamında belirtilen yetkilerini kısmen veya tamamen üçüncü kişilere devredebilir.

KARŞIOYLAR DİKKATE ALINMALI!

Anayasa Mahkemesi’nin bu kararı oybirliği ile değil, oyçokluğu ile aldığını unutmamak lazım.

Karşıoylar şu şekilde özetlenebilir:

  • Kişisel verilerin tutulduğu veri tabanının Maliye ve İçişleri Bakanlıklarının denetimine açılması vergi denetimi ve kamu güvenliği gibi meşru amaçlar taşısa bile demokratik toplum düzeninin gerekleri açısından herhangi bir acil ve baskın toplumsal ihtiyaca denk gelmemektedir.
  • Kanunun “Spor alanlarının güvenlik ve düzenine ilişkin tedbirler” başlıklı 5. maddenin (ll) numaralı fıkrası anılan Kanun Tasarısı’nda yer almadığı gibi, TBMM Adalet Komisyon’unca kabul edilen metinde de yer almadığı ve TBMM Genel Kurulu’nda verilen bir önergenin kabulüyle kanun metnine eklendiği anlaşılmaktadır. Anayasa’nın 88. maddesinde “Kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekilleri yetkilidir. Anılan kuralın, Anayasa’nın 88. maddesine aykırı düşmesi nedeniyle iptali gerektiğinden; Kurulca uygulanacak kural olmadığına karar verilen 2. cümle dışındaki fıkranın tamamının bu nedenle iptali gerekir.
  • Kişisel veriler açısından öngörülen sistem salt bir “isim, kimlik tespiti”nden ibaret değildir. Uygulamada da Türkiye Futbol Federasyonu’nun bir özel bankayla anlaşmak suretiyle seyircilere ilişkin tüm kişisel bilgilerin bu banka ile yapılan kredi sözleşmesine dereedildiği ve isim, adres, telefon numarası, elektronik posta adresi gibi kişisel verilerin depolandığı ve bu bilgilerin iki Bakanlığın erişimine açık olduğu gerçeği karşısında, iptali istenen kuralların bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği açıktır. Kişisel verilerin sistematik biçimde kayıt altına alınabilmesi için, verilerin korunmasına ilişkin usul ve esasların da kanunda gösterilmesi gerekir. Keza, kişisel verilerin alınması ve işlenmesinin demokratik bir toplumda gerekli olması, amaçla orantılı ve ölçülü bir tedbir olması da gerekmektedir. İtiraz konusu düzenlemede elektronik kart uygulaması sonucu toplanacak kişisel verilerin toplanması, işlenmesi ve korunması konularında hiçbir belirlilik olmadığı gibi, bilakis Anayasa’nın 20. maddesiyle tanınan kişisel verilerin korunması hakkını önemli ölçüde zedeleyen mahiyeti itibariyle kuralın ölçüsüz olduğu ve bu yönü itibariyle aynı zamanda hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığı görülmektedir. Öte yandan, anılan kuralla getirilen zorlaştırıcı mahiyetteki tedbirler nedeniyle, sporun kitlelere yayılmasının teşvik edilmesini öngören Anayasa’nın 20. maddesinin de ihlal edildiği açık olduğu gibi; “sporda şiddet ve düzensizliğin önlenmesi” düşüncesi de anılan anayasal kuralın ihmaline gerekçe teşkil edemez.
  • Veri tabanının kişisel bilgileri ihtiva etmesi, bu kişisel bilgilerin Anayasa’nın 20. maddesinin güvencesi altında olması, bilgilerin kullanımının konu ile ilgisi bulunmayan ve hangi amaçla, ne şekilde bu verileri kullanacakları belli olmayan idare birimlerine açılmasının 20. maddede belirtilen temel hakkın sınırlanmasına ilişkin nedenler kapsamına girmemesi ve yine Anayasa’nın 13. maddesinde öngörülen, demokratik bir toplumda zorunluluk ölçütlerini karşılamaması nedeniyle iptali gerekir.
  • Sportif faaliyetleri izlemek isteyenlerin kişisel verilerinin sadece Kanun’ da öngörülen amaçla ve bu kayıtların hizmetin devamı için zorunlu olduğu müddetle sınırlı olarak tutulması zorunludur. İtiraz konusu düzenlernede elektronik kart oluşturulmak amacıyla alınan kişisel bilgilerden oluşan ve federasyon bünyesinde oluşturulan merkezi veri tabanının Maliye Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığının erişimine açık olacağı öngörülmektedir. Ancak, kuralda Maliye ve İçişleri Bakanlıklarının bu verilerle ilgili erişim, işleme, paylaşma, kullanma yetki ve sınırlan ile bu verilerin korunmasına ilişkin usul ve esaslara yer verilmemiştir. Bu anlamda kişisel veri niteliğindeki bilgilerden oluşan veri tabanını amaç, kapsam, kullanım ve işleme yetkileri açısından gereksiz, ölçüsüz ve belirsiz biçimde Maliye Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığının erişimine açan kural Anayasa’nın 2., 13. ve 20. maddelerine aykırıdır.

TFF’DEN GERÇEĞE AYKIRI AÇIKLAMA

TFF ise, bu kararın ardından bir açıklama yayınladı: http://goo.gl/VXbduq

TFF, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararına rağmen, “bu karar ile Anayasa Mahkemesi’nin, mevcut uygulamayı ve kanuni düzenlemeyi hukuka uygun bulduğunu” iddia etti.

TFF, gerçeğe aykırı beyanlarda bulundu:

  • TFF, “bir cümle hariç, Anayasa’ya aykırılık iddialarının tamamen reddedildiğini” iddia etti. Anayasa Mahkemesi bir değil, iki cümleyi iptal etti.
  • TFF, e-biletle ilgili veritabanı Aktif Bank’ta tutulmasına rağmen, bu veritabanının TFF’de ve kulüplerde tutulduğunu iddia etti.
  • Passolig ile ilgili pazarlama faaliyetleri yürütülmesine rağmen, bu tür faaliyetlerin yürütülmediğini açıkladı.

SONUÇ

Anayasa Mahkemesi, eline geçen önemli fırsatı değerlendirmedi. Belki değerlendirmek istemedi. Bilemeyiz.

Bazı hukukçular Passolig uygulamasının etkilenmeyeceğini iddia ediyorlar. Bu iddiayı ileri sürenler, Anayasa Mahkemesi’nin elektronik bileti mümkün oldukça korumaya çalışan kararını yanlış anlamış olmalılar.

Passolig, bugünkü sistemle devam edemez. Devam etmeyecek. Passolig’in altyapısının ve uygulamasının değişmesi gerekecek. Aktif Bank ve kişisel veritabanının ve pazarlama yetkisinin paylaşılması için bir yol bulacaktır.

Bekleyip göreceğiz.

Yorumunuzu Paylaşın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s